Metoda 369 SORTWASTE - i oparty na niej system EKO AB369 - pokazuje jedną z realnych dróg do poziomów 80–90 % poprzez wieloetapowe, matematycznie ustrukturyzowane sortowanie z profesjonalnym „ostatnim kilometrem”, a właściwie 3 etapem sortowania wstępnego.

Dlaczego obecne systemy rzadko przekraczają 40–55 %?

Typowe systemy 5-pojemnikowe (np. JSSO) dają zanieczyszczone frakcje umowne. Mieszkańcy sortują niedokładnie, a sortownie mechaniczne z odpadów zmieszanych odzyskują zwykle tylko kilka–kilkanaście procent wartościowych surowców. Unijne cele (55 % w 2025, 60 % w 2030, 65 % w 2035) są przez to trudne do osiągnięcia bez ogromnych kosztów.

Jak 369 SORTWASTE / EKO AB369 ma to zmienić?

Metoda opiera się na równaniu (X + Y + Z) = 18 (X = 3, Y = 6, Z = 9) i trzech etapach:

1. Dom / kuchnia (X = 3) Minimum wysiłku: tylko trzy frakcje – MIX (papier + plastik + metal, może być zanieczyszczony), BIO (resztki jedzenia + zielone, w tym mięso zgodnie z normami UE) i SZKŁO/CERAMIKA. Kolory RGB (niebieski, zielony, czerwony).
2. Altana / kontener na odpady (Y = 6) Dalszy podział na papier, tekstylia, plastik+metal, balast + dodatkowe (higieniczne, popiół/żużel itp.). Kolory CMY + K.
3. Pawilon EKO AB369 / Bank Odpadów / HWRC (Z = 9 + profesjonalny sorter) Tu pracuje przeszkolona osoba. Wyłapuje wartościowe materiały z MIX-u, oddziela balast, sortuje szkło według temperatur topnienia, przyjmuje elektrośmieci, higieniczne, popiół itd. To kluczowy etap – „last mile” – który zamienia zanieczyszczone strumienie w czyste, handlowe frakcje.

Dodatkowo system przewiduje:

• 20 kolorów binów (z przestrzeni 3³ = 27 możliwych kombinacji RGB {0, 128, 255} + czarny i biały),
• standaryzację globalną (nawiązanie do ISO 14001, ISO 3864, dyrektyw UE),
• elastyczność (pakiety MINI/MIDI/MAXI),
• zbiórkę trójkomorowymi śmieciarkami + banki przy centrach handlowych.

Dlaczego to ma dawać 80–90 %?

Doświadczenia z pierwotnego systemu EKO AB (pawilony w Płocku i innych miejscach) pokazywały odzysk surowców wtórnych na poziomie 80–90 % i wykorzystanie odpadów rzędu 70–80 %.Powód: bardzo wysoka czystość frakcji dzięki profesjonalnemu sortowaniu na końcu łańcucha + prosta presegregacja u źródła. Surowce wychodzą w długich, ciągłych seriach gotowych do sprzedaży, a nie jako „frakcje umowne”.

Co jeszcze jest potrzebne, żeby realnie dojść do 80–90 %?

Nawet najlepszy system sortowania nie wystarczy sam:

• System kaucyjny (już pokazuje >90 % dla butelek PET i puszek w krajach, które go wprowadziły).
• Intensywna zbiórka bio (częstsza, z workami kompostowalnymi) – to największy niewykorzystany potencjał.
• Edukacja + proste bodźce (niższe opłaty za lepsze sortowanie, zniżki wagowe w bankach odpadów).
• Infrastruktura – gęsta sieć pawilonów/mini-PSZOK-ów zamiast tylko kontenerów.
• Przetwarzanie końcowe – nowoczesne linie do sortowania, recykling chemiczny plastików, kompostownie/biogazownie.
• Polityka – uznanie wysokiej czystości frakcji za standard, otwarte modele współpracy zamiast zamkniętych systemów.

Podsumowanie

Najkrótsza droga do 80–90 % według koncepcji 369 SORTWASTE to: 

proste 3 frakcje w domu → dalszy podział w altanie → profesjonalny sorter w pawilonie/banku odpadów + standaryzowane kolory i frakcje handlowe.

To nie jest magia liczb 3-6-9 ani „Bożego Numeru” (20), tylko praktyczna logika: im mniej pracy wymagamy od mieszkańca i im więcej jakościowego sortowania robimy profesjonalnie na końcu, tym wyższa czystość i odzysk.Obecne systemy 5-pojemnikowe tego nie zapewniają w skali – dlatego poziomy stoją w miejscu mimo miliardów wydanych na infrastrukturę.